Samen dromen in plaats van therapie
“Opkankeren!” Het was de derde dag van mijn nieuwe baan bij het jongerenwerk en ik werd rondgeleid op de middelbare school waar we jongerenwerk boden. Toen ik nietsvermoedend een lokaal binnenstapte, stond ik ineens oog in oog met een grote gespierde jongedame met vuurspuwende ogen en een stoel hoog boven haar hoofd geheven. Uit haar met scheldwoorden doorspekte betoog begreep ik dat ze ergens zo angstaanjagend boos om was dat ze het hele lokaal in elkaar wilde stampen en iedereen die haar daarbij in de weg liep erbij. De jongerenwerker die mij rondleidde, snelde naar haar toe en wist haar in een mum van tijd te kalmeren. Later vertelde ze me wat meer over deze dame. Het had haar niet meegezeten in haar leven. “Daarom gaan we haar vanaf komende week ook in dienst nemen als vrijwilliger om de groepen met de jonge meiden te helpen begeleiden.”
Het was mijn derde dag. Ik hield mijn eerste gedachten (iets als “oefffff spannend… ” met een heleboel uitroeptekens 😉) dus voor me. Wat hielp was dat ik – opgeleid door o.m. Peer van der Helm – rationeel wist dat het geven van verantwoordelijkheid en het ondersteunen van talentontwikkeling belangrijke voorwaarden zijn om kinderen te helpen bij hun herstel en ontwikkeling. Juist als ze grensoverschrijdend gedrag tonen.
In een gesprek met het schoolpersoneel drie maanden later, vroegen ze ons welke toverdrank we hadden gebruikt bij deze leerlinge. Er leek een knop omgezet te zijn: ze was nooit meer negatief in beeld en haar cijfers waren ontzettend veel beter. Ze was inmiddels een populaire “juf” bij alle jonge meiden van ons jongerencentrum.
Ik werk inmiddels vijf jaar in het jongerenwerk en het blijft mij nog bijna dagelijks verbazen: Hoeveel het jongerenwerk voor elkaar krijgt met relatief weinig middelen en voor de buitenstaander vaak relatief simpel lijkende interventies. En anderzijds (misschien juist daarom?) hoe weinig mensen dat lijken te weten. Ik heb nog nooit ergens gewerkt waar ik zo vaak trots was op wat we bereiken maar anderzijds me ook zo vaak moet verantwoorden en mensen moeten overtuigen van het feit dat wat we doen van meerwaarde is.
Daarom ga ik wat vaker over de wereld van het jongerenwerk schrijven. Wat maakt dit vak bijzonder? Wat weten we over de impact? En welke rol kan jongerenwerk spelen in de grote maatschappelijke vraagstukken rond jongeren in onze stad?
Om alvast nieuwsgierig te maken, een paar wist-u-datjes 👇
💡 Wist u dat… jongerenwerkers jongeren kunnen bereiken zonder dat daar eerst een probleem, diagnose of verwijzing voor nodig is? Jongerenwerk is laagdrempelig en vrijwillig. De jongerenwerker is daar waar de jongeren zijn en legt contact. Juist vanuit die relatie ontstaat de mogelijkheid om talent te ontwikkelen, vragen te bespreken en vroeg te signaleren wanneer er méér speelt.
💡 Wist u dat… jongerenwerk bijna nooit start bij “het probleem”? Het gaat over dromen en over kansen creëren. Over talent ontdekken. Zelfvertrouwen ontwikkelen. Erbij horen. Meedoen. Een netwerk opbouwen. En ervaren dat er iemand is die in je gelooft. En wat blijkt nou? Dat dat een hele effectieve manier is om jongeren te motiveren hun problemen aan te pakken. Niet omdat het van de buitenwereld moet maar omdat een probleem in de weg staat om een droom te bereiken.
💡 Wist u dat… de kracht van een helper niet alleen in diploma’s zit? Onderzoek naar peer support laat zien hoe waardevol herkenning, gelijkwaardigheid en gedeelde ervaringen kunnen zijn voor jongeren. Ervaringskennis vervangt professionele kennis niet, maar kan iets toevoegen wat moeilijk uit een boek te leren is: het gevoel “jij begrijpt waar ik vandaan kom.” Daarom werkt het jongerenwerk veel met peers. Ook organiseert het jongerenwerk voornamelijk groepsactiviteiten. Naast dat dat de samenredzaamheid versterkt, helpt het jongeren ook te ervaren dat zij niet de enige zijn die soms flink worstelen met het leven.
💡 Wist u dat… jongerenwerkers zich juist bewegen tussen allerlei werelden? Tussen straat en school. Tussen thuis en hulpverlening. Tussen jongeren en instanties. Tussen de online en offline leefwereld. Die verbindende positie maakt jongerenwerk bijzonder: de jongerenwerker kijkt niet alleen naar één thema of één probleem, maar naar de jongere en de wereld om die jongere heen.
💡 En wist u dat… we in Nederland wel 45 keer meer professionele capaciteit hebben georganiseerd voor jongeren die aanvullende of specialistische hulp nodig hebbenop het moment dat problemen al geëscaleerd zijn dan voor jongerenwerk aan de preventieve voorkant?
☀️Nieuwsgierig? Op de website van het samenwerkingsverband van Amsterdams jongerenwerk SvJA – Samen voor Jongeren Amsterdam vind je publicaties en kennis over jongerenwerk in Amsterdam. Neem eens een kijkje en laat je verrassen door wat er achter dat ene woord jongerenwerk allemaal schuilgaat. 👉 https://svja.nl/
@En voor wie zich verder wil verdiepen in het vak en de landelijke kennis over jongerenwerk: kijk ook bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJi): https://www.nji.nl/databanken/publicaties/wat-is-jongerenwerken en bij @Sociaal Werk Nederland: https://sociaalwerknederland.nl/dossier/jongerenwerk.
Want misschien moeten we het gesprek over jongeren niet altijd beginnen met de vraag: “Welke hulp heeft deze kwetsbare jongere nodig?” Maar wat vaker met: “Wat voor dromen heeft deze jongere en hoe kunnen we hen helpen die te bereiken?
#Jongerenwerk #SvJA #SamenVoorJongerenAmsterdam #Amsterdam #Preventie #Jeugd #SociaalWerk #Ervaringskennis #Talentontwikkeling #Kansengelijkheid
